سرویس اجتماعی «سراج24»- حمزه ناجیان: 17 اسفندماه سال 1390 مقام معظم رهبری طی حکمی دستور تشکیل شورای عالی فضای مجازی را صادر کردند و اعضای حقیقی و حقوقی این شورا را معرفی کردند.
رهبر انقلاب اسلامی «آثار چشمگیر شبکه جهانی اینترنت در ابعاد زندگی فردی و اجتماعی»، «لزوم برنامهریزی و هماهنگی به منظور صیانت از آسیبهای ناشی از آن» و «بهرهگیری حداکثری از فرصتها در جهت ارائه خدمات گسترده و مفید به مردم» را از دلایل اصلی ضرورت تشکیل شورای عالی فضای مجازی برشمردند.
حضرت آیتالله خامنهای وظایف این شورا این گونه تشریح کردند: این شورا وظیفه دارد مرکزی به نام مرکز ملّی فضای مجازی کشور ایجاد نماید تا اشراف کامل و به روز نسبت به فضای مجازی در سطح داخلی و جهانی و تصمیم گیری نسبت به نحوه مواجهه فعال و خردمندانه کشور با این موضوع از حیث سخت افزاری، نرم افزاری و محتوایی در چارچوب مصوّبات شورای عالی و نظارت بر اجرای دقیق تصمیمات در همه سطوح تحقق یابد.
طبق دستور مقام معظم رهبری اعضای حقوقی این شورا عبارتند از: رئیس جمهور (رئیس شورای عالی)، رئیس مجلس شورای اسلامی، رئیس قوه قضائیه، رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، دبیر شورای عالی و رئیس مرکز، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، وزیر اطلاعات، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و همچنین اعضای حقیقی: حجج اسلام و آقایان: دکتر حمید شهریاری، سیّدجواد مظلومی، مهندس مسعود ابوطالبی، دکتر کامیار ثقفی، دکتر رسول جلیلی، دکتر محمد سرافراز و مهندس علیرضا شاه میرزایی می باشند که برای مدت سه سال تعیین میشوند.
در آستانه اولین سالگرد دستور مقام معظم رهبری برای تشکیل شورای عالی فضای مجازی، بدنیست گذری کوتاه به کارنامه عملکرد اعضای شورای عالی فضای مجازی و به خصوص دبیر این شورا انداخت:
* اولین جلسه مشترک اعضای شورا
اولین جلسه مشترک شورای عالی فضای مجازی با حضور اعضای حقوقی و حقیقی این شورا روز شنبه 27 اسفندماه سال گذشته در نهاد ریاست جمهوری برگزار شد. محمود احمدی نژاد، رئیس شورای عالی فضای مجازی در این جلسه به اهمیت و جایگاه این شورا در کشور اشاره کرد و گفت: در شرایط کنونی مرکز ملی فضای مجازی میتواند به عنوان نقطه ای متمرکز در سیاستگذاریها و تصمیمگیریهای کلان کشور در عرصه سخت افزاری، نرم افزاری و صیانت از آسیبهای این فضا تاثیرگذار باشد.
رئیس جمهور در ادامه فضای مجازی را فضای نامحدود توصیف کرد و افزود: از آنجایی که فضای مجازی، فضای نامحدود است و در آن مرزها برداشته شده، باید تلاش شود تا با برنامه ریزی دقیق از فضای سایبری در راستای اهداف و پیشرفت نظام جمهوری اسلامی ایران استفاده کرد.
بنا بر این گزارش، پس از برگزاری اولین جلسه مشترک بین اعضای شورای عالی فضای مجازی، صحبتها پیرامون این شورا که با استقبال مردم و کاربران اینترنت مواجه شده بود، کاهش پیدا کرد تا این که رئیس جمهور طی پیامی در تاریخ هشتم خردادماه سال جاری، مهدی اخوان بهابادی را به عنوان «دبیر شورای عالی و رئیس مرکز فضای مجازی کشور» منصوب کرد.
احمدینژاد در بخشی از این پیام نوشت: امیدوارم با استفاده از توان علمی و فناوری کشور و امکانات مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی و ظرفیت موسسه تحقیقات ارتباطات و فناوری اطلاعات و با ایجاد مرکز فضای مجازی نسبت به انجام مأموریتهای محوله اقدام نمایید. لازم است پیشنهاد اساسنامه مرکز را در اولویت قرار دهید.
* اخوان بهابادی کیست؟
مهدی اخوان بهابادی جوان 34 سالهای است که در سال 75 رتبه اول کنکور سراسری و در سال 78 رتبه اول کنکور کارشناسی ارشد را کسب کرد و در سال 1379 با کسب رتبه اول از دانشکده فنی دانشگاه فارغالتحصیل شد.
اخوان تحصیلات خود را تا پایان مقطع دکترا در رشته مهندسی برق- مخابرات دانشگاه تهران گذراند و رتبه اول المپیاد دانشجویی مهندسی برق کشور در سال 1379 و عنوان دانشجوی نمونه سال کشور در همین سال کسب کرد.
دبیر شورای عالی فضای مجازی در آذرماه 1388 به معاونت آموزش، پژوهش و امور بینالملل وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات منصوب شد و در دی ماه همان سال به سرپرستی مرکز تحقیقات مخابرات ایران که بزرگترین مرکز تحقیقاتی ایران است و سپس در اردیبهشتماه سال 89 به قائم مقامی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در فناوری و امور بینالملل منصوب شد.
* اولین نشست خبری دبیر شورا
مهدی اخوان بهابادی حدود یک ماه پس از ابلاغ حکم رئیس جمهور، به منظور تعریف و تبیین سیاست های کلان مرکز ملی فضای مجازی و اخبار مربوط به سوالات فضای مجازی اولین نشست خبری این شورا را در تاریخ سه شنبه 6/4/91 در ساختمان شبکه پرستیوی برگزار کرد.
دبیر شورای عالی فضای مجازی در این نشست، عدم هماهنگی در بخش های مختلف کشور در حوزه فعالیت های مجازی و نیز کمکاری بعضی از دستگاه ها در این حوزه را از جمله دلایل ایجاد این شورای عالی عنوان کرد و گفت: دغدغه حوزه فضای مجازی به حدی است که رهبر انقلاب نیز در جایی اعلام کرده بودند که حاضر بودم مسوولیت مستقیم این بخش را خود به عهده گیرم.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی همچنین با اشاره به 13 عضو حقوقی و 7 عضو حقیقی که در ترکیب شورای عالی فضای مجازی حضور دارند، عنوان کرد: اکثریت اعضای این شورا را مسئولان امور فرهنگی و محتوایی کشور تشکیل می دهند که این پارامتر در انتخاب اعضای حقیقی نیز لحاظ شده است و دلیل این امر تاکید مقام رهبری برای مقدم داشتن امور محتوایی بر هر فعالیت دیگر در حوزه فضای مجازی است. همچنین در تاکید این شورا ابعاد مختلف حوزه فضای مجازی شامل حوزه های زیرساختی، علم و فناوری، محتوایی، امنیتی، حقوقی و قضائی حضور دارند که این نشان از عزم ایران برای ورود مقتدرانه به فضای مجازی است که برنامه های لازم نیز برای آن دیده شده است.
* تشریح وظایف کمیسیون های سه گانه
اخوان 50 روز بعد از اولین نشست خبری، در نشست هم اندیشی با فعالان فضای وب که توسط مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانههای دیجیتال برگزار شد، وظایف کمیسیونهای مرکز ملی فضای مجازی را تشریح کرد.
وی یکی از این کمیسیونهای عالی را کمیسیون تنطیم مقررات فضای مجازی کشور عنوان کرد و گفت: تمامی مقررات اعم از محتوایی و فنی و سایر مقررات در این کمیسیون مطرح می شود.
اخوان کمیسیون دوم را کمیسیون عالی ارتقا تولید محتوای فضای مجازی اعلام کرد که در بحث تولید محتوا فعالیت میکند و گفت: سومین کمیسیون عالی مرکز ملی فضای مجازی را کمیسیون امنیت فضای مجازی تشکیل می دهد که در حوزه پرداختن به امنیت ملی در فضای سایبر فعالیت خواهد داشت.
بنابراین گزارش میتوان گفت اولین نشست خبری رئیس شورای عالی فضای مجازی باعث آشنایی اهالی رسانه با اخوان شد و آغازی شد بر گفتگوهای خبرگزاریها و سایتهای خبری با این مدیر جوان کشور. بررسی عملکرد یک ساله این شورا نشان میدهد که دبیرشورای عالی فضای مجازی بیشتر به فکر مسائل حاشیهای است تا مسائل زیر ساختی فضای مجازی کشور.
* جیمیل فیلتر نمیشود
یکی از اولین اظهارنظرهای اخوان پس از نشست خبری تیرماه به فیلتر شدن سرویس جیمیل اختصاص داشت. رئیس شورای ملی فضای مجازی در خصوص فیلتر شدن جیمیل گفت: موضوع از این قرار بود که دادستانی تصمیم گرفت از انتشار فیلم موهن علیه رسول خدا(ص) بر بستر یوتیوب جلوگیری کند و این را به وزارت ارتباطات اعلام کرد، اما وزارت ارتباطات به دلیل ناتوانی فنی اعلام کرد قدرت تفکیک جیمیل و یوتیوب را ندارد، برای همین هر دوی آنها را بست.
* از فیلتر شدن جیمیل ناراحتم
وی همچنین پس از فیلتر شدن موقت جیمیل عنوان کرد: به شخصه از این موضوع (فیلترشدن جیمیل) ناراحت شدم چون مردم از یک سرویس عمومی محروم شدند و خیلیها کارشان وابسته به این ابزار بود.
* فیسبوک را میپسندم
رئیس شورای عالی فضای مجازی در رابطه با مسائل پیرامون شبکههای اجتماعی گفت: به شبکههای اجتماعی داخلی و خارجی و از جمله فیسبوک سر میزنم. فیسبوک نیز در اصل یک شبکه اجتماعی است که من این شبکه را میپسندم، اگر کار اشتباهی بود که الان این همه طرفدار نداشت.
* علت فیلتر شدن لغتنامه دهخدا
دبیر شورای عالی فضای مجازی در گفتگو با یک سایت خبری علت فیلتر شدن لغتنامه دهخدا را عدم تایید سایت دهخدا از سوی موسسه صاحب امتیاز لغتنامه دهخدا عنوان کرد و افزود: کمیته مصادیق فیلترینگ بر حسب دستور اقدام به فیلتر کردن سایت دهخدا کرده است.
* سرعت اینترنت خانگی را افزایش میدهیم
اخوان بهابادی در گفتگویی دیگر از افزایش سرعت دسترسی به اینترنت کاربران خانگی خبر داد. رئیس مرکز ملی فضای مجازی، اعلام کرد: محدودیت 128 کیلوبایت برای کاربران خانگی برداشته شود و به میزان قابل توجهی افزایش یابد.
* سرعت دسترسی به سایتهای داخلی چند برابر میشود
دبیر شورای عالی فضای در جایی دیگر به کاربران اینترنتی وعده داد: به زودی سرعت دسترسی به سایتهای داخلی نیز چند برابر خواهد شود.
* مردم از فیلترینگ ناراضی هستند
دبیر شورای عالی فضای مجازی در قسمت دیگری از سخنان خود با اشاره به نارضایتی قسمتی از کاربران از فیلتر کردن سایتها گفت: این نارضایتی به علت شیوه انجام این کار رخ داده است.
وی افزود: قرار دادن تصاویر مکانهای مقدس در زمانی که یک کاربر به سایت مورد نظر خود به علت فیلتر شدن دسترسی پیدا نکرده و ناراحت شده است، کاری ضد تبلیغ و سلیقه ای است.
* فیلترینگ کاهش مییابد
رئیس مرکز ملی فضای مجازی در گفتگوهای مختلف وعده داد تا تعداد سایت های فیلتر شده کاهش مییابد، بنا به گفته اخوان نمیتوان رقم و درصدی برای آن اعلام کرد اما با این حال موضوع کاهش میزان سایتهای فیلتر شده در دستور کار است.
* هزینه میزبانی برخی سایتها به صفر میرسد
همچنین اخوان در مراسم اختتامیه ششمین جشنواره رسانههای دیجیتال وعده داد: طبق لیستی که توسط مرکز رسانههای دیجیتال اعلام خواهد شد، 100 وبسایت برتر و پربیننده معرفی میشوند و شورای عالی فضای مجازی هزینههای میزبانی و پهنای باند این 100 سایت را به صفر میرساند.
* محدودیت سرعت برای 100 سایت برتر کشور حذف میشود
وی همچنین در این مراسم با بیان اینکه پهنای باند مورد نیاز این 100 وبسایت تامین خواهد شد، اظهار کرد: اگر نمیتوانیم به صورت کلی رفع مشکل سرعت اینترنت را داشته باشیم برای این 100 سایت، محدودیت سرعت را برخواهیم داشت.
* VPN قانونی ارائه میکنیم
دبیر شورای عالی فضای مجازی با تاکید بر این که در حال حاضر فعالیتهایی که تحت عنوان VPN فروشی در کشور اتفاق میافتد قانونی نیست، تصریح کرد: برخی از کاربران اینترنت نیاز دارند که از پروتکلهای رمز شده برای تماسهایشان استفاده کنند که در حال حاضر برای پاسخ به این نیاز مجبور به استفاده از خدمات VPN به صورت غیرقانونی در کشور میشوند.
وی همچنین با اشاره به خلاء استفاده قانونی از شبکههای اختصاصی VPN در کشور تاکید کرد: دنبال آن هستیم که پاسخی برای این نیازها در کشور فراهم کنیم و بر این اساس خدمات قانونی VPN ارائه خواهد شد.
* نظر اخوان در خصوص صفحه فیسبوک رهبری
دبیر شورای عالی فضای مجازی در خصوص صفحه فیسبوک منتسب به رهبری گفت: تاکنون اطلاعیهای از سوی دفتر مقام معظم رهبری ندیدهایم که بخواهیم این موضوع را تایید کنیم اما معمولا این نوع اقدامات، حرکات خودجوشی هستند که توسط مردم صورت میگیرد.
* دیدار با مراجع تقلید
آخرین اخبار از فعالیتهای این شورا به دیدار هفته گذشته دبیر شورای عالی فضای مجازی با مراجع عظام تقلید اختصاص دارد. اخوان در این دیدار ها ضمن معرفی اجمالی شورای عالی فضای مجازی و دستاوردهای یک ساله شورا، موضوع اپراتور سوم (رایتل) را با مراجع در میان گذاشت.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی در این سفر با آیتالله مکارم شیرازی، آیتالله جوادی آملی، آیتالله سبحانی و حجت الاسلام و المسلمین شهرستانی نماینده آیتالله سیستانی در ایران دیدار کرد.
در آغاز دومین سال فعالیت شورای عالی فضای مجازی از اعضای این شورا و به خصوص دبیرشورای عالی فضای مجازی انتظار میرود به جای اظهارنظرات متعدد در خصوص مسائل جزئی و فرعی فضای مجازی، به مسائل ریشهای و ساختاری این حوزه رسیدگی کند.
همچنین شأن این شورا اقتضا میکند تا دبیر آن اهتمام بیشتری به بحث تبیین و تشریح مصوبات کلان شورا، تشریح برنامههای توسعه و پیشرفت اینترنت در کشور داشته باشد و به عبارت دیگر «سیاست گذاری» در این عرصه را در اولویت اصلی ابرنامه ها ظهارنظرهایش قرار دهد
